์ฐ๋ฆฌ์ฌํ์ ์ ์ถ์ฐ ์๊ธฐ๋ ์ ์ ์ธต์ ๊ฒฝ์ ํ๋ ๋ณํ๊ฐ ์ ํต์ ๊ฐ๋ถ์ฅ์ ์ง์์ ์ถฉ๋ํ๋ฉฐ ๋ฐ์ํ๊ณ ์๋ค.
๋นํผ์ธ๊ตฌ ์ฆ๊ฐ์ ๋์ฒํ์๋ฉด, ๋ณด๋ค ๊ทผ๋ณธ์ ์ธ ๋ฌธ์ ์ธ์๊ณผ ๋์์ฑ ๋ง๋ จ์ด ์์ฒญ๋๋ค.
์ฒญ๋ ์ธ๋์ ๋ฏธ๋ ๋ถ์์ ์ ์ฌ์ธ ์ ๊ทน์ ๋ ธ๋์ ์ฑ ๊ณผ ์ฌํ์์ ๋ง ๊ตฌ์ถ ์ญ์ ์๊ธํ ๊ณผ์ ์ด๋ค.
ํฉ๊ณ์ถ์ฐ์จ์ด 0.9๋ช ์๋ ๋ฏธ์น์ง ๋ชปํ๋ฉฐ, ์ฐ๋ฆฌ๋๋ผ๋ ์ธ๋ฅ ์ญ์ฌ์ ๊ทธ ์ ๋ก๋ฅผ ์ฐพ๊ธฐ ํ๋ ์ด์ ์ถ์ฐ๊ตญ์ผ๋ก ์๋ฆฌ๋งค๊นํ์๋ค. ์จ ๋๋ผ๊ฐ ์ญ์๋ ์งธ ์ถ์ฐ์จ ํ๋ณต์ ๋ถ๋ฅด์ง์ด ์์ผ๋, ๊ทธ ํํฅ ์ถ์ธ๋ ๋ฉ์ถ ๊ธธ์ด ์์ด ๋ณด์ธ๋ค.
์ต๊ทผ ‘์ 4์ฐจ ์ ์ถ์ฐ๊ณ ๋ น์ฌํ ๊ธฐ๋ณธ๊ณํ’์ด ๋ฐํ๋์๋ค. ์ฃผ๊ฑฐ๋น์ฉ ๋ณด์กฐ, ์์์๋น ์ง๊ธ, ๋๋ด์ฒด์ ๊ฐํ, ๋ํ๋ฑ๋ก๊ธ ์ง์, ์ก์ํด์ง ์ฅ๋ ค ๋ฑ์ ๋ค์ํ ์ ์ฑ ์ ๋ง๋ผํ์๋ค. ํ์ง๋ง, ๊ณผ์ฐ ํ์ฌ์ ํํฅ ์ถ์ธ๋ฅผ ๋๋ ค๋์ ์ ์์๊น? ์ง๋ 16๋ ๊ฐ ์ ๋ถ๋ ๋ฌด๋ ค 200์กฐ์ ๊ฐ๋์ ์ ์ถ์ฐ ์์ฐ์ ์์๋ถ์๋ค. ๊ทธ๋ฌ๋, ์ถ์ฐ์จ์ด ๋๋ฆฌ์ด 1.2๋ช ์์ 0.8๋ช ๋๋ก ์ถ๋ฝํ์ง ์์๋.
์ต๊ทผ ๊ตญ์ฑ ์ฐ๊ตฌ๊ธฐ๊ด KDI์์ ์ถ์งํ๋ ์ ์ถ์ฐ ์ข ํฉ์ฐ๊ตฌ์ ์ฐธ์ฌํ ๋ฐ ์๋ค. ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์ ์ ๊ตญ ๋ง35์ธ ์ดํ ๋ฏธํผ๋จ๋ ๋ฅผ ๋์์ผ๋ก ‘ํฅํ ์ถ์ฐ ์ํฅ์ด ์๋๊ฐ’๋ฅผ ์กฐ์ฌํด ๋ณด์๋ค. ๋ฏธํผ ์ฌ์ฑ์ ๋ถ์ ์ ์๋ต์ 62.5%์ ๋ฌํ์ฌ ์ฐ๊ตฌ์ง์ ๋น๊ด์ ์ ๋ง์ ํ์ฉ ๋ฐ์ด๋์๋ค. ๋์ฑ ์ด๋ฆฌ๋ฅ์ ํ๊ฒ ๋ง๋ ๊ฒ์ ๋ฏธํผ ๋จ์ฑ์ ๋ถ์ ์ ์๋ต์ด๋ค. ์ฌ์ฑ๊ณผ๋ ๋ค๋ฅด๋ฆฌ๋ผ ๊ธฐ๋ํ์์ผ๋, ์ด๋ค ์ญ์ ๋ถ์ ์ ์๋ต์ด ์ ๋ฐ(52.4%)์ ์ด๋ฅด๋ ๋ค. ์ด๋ฐ ํํ๋ ์ฌ์ค ๋ํ๊ฐ์์ ํํ ๋ชฉ๊ฒฉ๋๋ค. ๋จ๋ ๋ฅผ ๋ถ๋ฌธํ๊ณ ๋ฏธ๋์ ์ถ์ฐ์ ์ ๊ทน์ ์ธ ํ์์ ๋ง๋๊ธฐ๊ฐ ์ฝ์ง ์๋ค. ์๋ฌด๋๋ ์ง๊ธ์ ์ฒญ๋ ๋ค์๊ฒ๋ ‘๋ฌด์๋ ’๊ฐ ๋์ธ์ธ ๋ฏํ๋ค.
์์ฆ์ ์ฒญ๋ ๋ค์ด ์ถ์ฐ์ ์๊ทน์ ์ด๊ฒ ๋ ์ด์ ๋ ๋ฌด์์ผ๊น? ์ฐ๊ตฌ์ง๋ค์ ์ฃผ๊ฑฐ๋น์ฉ, ๋ณด์ก๋ฌธ์ , ์ฌ๊ต์ก๋น, ์ผ·๊ฐ์ ์๋ฆฝ ๋ฑ์ ๊ธฐ๋ํ์์ผ๋, ์ด ์ญ์ ๋ณด๊ธฐ์ข๊ฒ ์์์ ๋น๋๊ฐ๋ค. ‘์ถ์ฐ ๊ณํ์ด ์๋ ์ด์ ๊ฐ ๋ฌด์์ธ๊ฐ’๋ฅผ ๋ฌป๋ ์ง๋ฌธ์ ๋จ์ฑ์ 42.0%์ ์ฌ์ฑ์ 52.8%๊ฐ ‘๊ฒฐํผํ ์๊ฐ์ด ์์ ์๊ธฐ ๋๋ฌธ์’๋ผ๊ณ ๋ตํ ๊ฒ์ด๋ค. ์ฐ์ ๊ฒฐํผ์ ์ ์์ผ๋, ์ถ์ฐ์ ๊ณ ๋ ค ๋์์กฐ์ฐจ ์๋ ์ ์ด๋ค. ๋ค์์ผ๋ก ๋์ ์๋ต์ ‘(๊ฒฐํผ์ ํ ๊ณํ์ด์ง๋ง) ๋ฏธ๋๊ฐ ๋ถ์์ ํ๊ธฐ ๋๋ฌธ์’์๋ค. ๋ฏธํผ ๋จ์ฑ์ 39.5%, ์ฌ์ฑ์ 25.6%๊ฐ ์ด์ ๊ฐ์ด ๋ตํ๋ค. ์์ ์ ๋ฏธ๋๋ ๋ถ์ํ๋ฐ, ์์๊น์ง ์ฑ๊ธธ ์๋๊ฐ ๋์ง ์๋๋ค๋ ๊ฒ์ด๋ค. ๋นํผ ์ ํ๊ณผ ๋ฏธ๋ ๋ถ์์ด ์ฒญ๋ ์ธต ์ถ์ฐ ํฌ๊ธฐ์ ์ฝ 80%๋ฅผ ์ค๋ช ํ๋ค๋ ์ ์ ๋ฐํ์ผ๋, ์ด์ ๋ํด ์ด๋ ํ ์ ๋ถ ๋์ฑ ์ด ํ์ํ ์ง์ ๋ํด์๋ ๋๋ด ๋ต์ ๋ด์ง ๋ชปํ์๋ค.
๊ธฐ์ฑ์ธ๋๊ฐ ํ์ฌ ์ฒญ๋ ์ธต์ ์ ์ถ์ฐ ์์ธ์ ์ ๋๋ก ํํค์น์ง ๋ชปํ๋ ๋ฐ๋ ์ธ์์ ํ๊ณ๊ฐ ํฐ ๋ชซ์ ์ฐจ์งํ๋ค. ์ธ๋ฅํ์๋ค์ ๊ณ ๋์ธ์ ์ํ์ ์ฐ๊ตฌํ๋๋ฐ ์์ด ํ๋์ ์์น์ด ์๋ค. “๊ณ ๋์ธ์ ๋ฉธ์ข ํ๋ค”๋ผ๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ค๋์ ์ค๋ฆฌ์์, ๊ฒฝ์ ๊ด๋ , ๋๋์ฌ ๋ฑ์ ๊ฐ์ง๊ณ ๊ณ ๋์ธ์ ์ํ์์ ์ดํดํ๊ณ ์ ํ๋ฉด, ํ๋ฐ์น๋ ๋์๊ฐ ์ ์๋ค๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ฐจ๋ฆฌ๋ฆฌ ๋ฉธ์ข ๋ ์ธ์ข ์ด๋ผ ์ฌ๊ธฐ๊ณ ์์ ํ ์๋ก์ด ์๊ฐ์์ ๋ฐ๋ผ๋ณด์์ผ ๊ทธ๋๋ง ๊ทธ ์ค์ฒด์ ์กฐ๊ธ์ด๋๋ง ๋ค๊ฐ์ค ์ ์๋ค๋ ๊ฒ๋ค.
์ค๋๋ ํ๊ตญ์ ์ฒญ๋ ๋ค์ ๊ธฐ์ฑ์ธ๋์๋ ์์ ํ ๋ค๋ฅธ ์ง๋จ์ด๋ค. ๊ธฐ์กด์ ์์๊ณผ ์ ๋, ๊ด์ต์ ์ฃ๋๋ฅผ ๋ค์ด๋๋ค๋ฉด ‘๊ทธ๋ค’์ด ์ ‘์ฐ๋ฆฌ’์ ๋ค๋ฅธ ์ถ์ ์ฌ๋๊ฐ์ ๋ํด ๋๋ฌด์ง ์ดํดํ ์ ์๋ค. ๋ฌผ๋ก ์ด์ ์ถ์ฐ ์๊ธฐ ์ญ์ ๊ทธ ์ค๋ง๋ฆฌ์กฐ์ฐจ ๋ถ์ก์ ์ ์์ ๊ฒ๋ค. <๊ทธ๋ฆผ 1>์ 30๋ ๋ฏธํผ์จ ์ถ์ด๋ ์ด๋ฌํ ์ํฉ์ ์ ๋๋ผํ๊ฒ ๋ณด์ฌ์ค๋ค. 1980๋ ๋ 30๋ ๋จ์ฑ์ ๋ฏธํผ์จ์ ๋จ 5% ์ํ์ด์๋ค. 30๋ ์ด ์ง๋ 2015๋ ์๋ ๋ฏธํผ์จ์ด ๋ฌด๋ ค 44.2%์ ๋ค๋ค๋๋ค. 30๋ ์ฌ์ฑ์ ๊ฒฝ์ฐ๋ ๋ฏธํผ์จ์ด 28.1%์ ์ด๋ฅด๋ ๋ค. ํนํ ์ด๋ฌํ ๋ณํ์ ์ถ์ธ๋ 2000๋ ๋์ ๋ค์ด์๋ฉฐ ๊ธ๊ฒฉํด ์ง๊ณ ์๋ค. ํนํ ์ฌ์ฑ๋ค์ ๋ฏธํผ์จ ์์น ์๋๋ ์ด์ง๋ฌ์ธ ์ง๊ฒฝ์ด๋ค. ํ์ฌ์ ์ฑ์ฅ์ธ๋ฅผ ๊ฑฐ๋ญํ๋ค๋ฉด 30๋ ๋ฏธํผ์จ์ด ์ด๋๊น์ง ์๊ตฌ์น ์ง ๊ฐ๋ ํ๊ธฐ ์ด๋ ต๋ค. ๋๊ตฌ๋ ์์ฆ์ ๊ฒฐํผ์ด ๊ณง์ฅ ์ถ์ฐ์ผ๋ก ์ฐ๊ฒฐ๋๋ ๊ฒ๋ ์๋๋ค. ์ผ๋ก๋ก ๊ฒฐํผ 5๋ ์ฐจ ๋ถ๋ถ์ ๋ฌด์๋ ๋น์ค์ด ์ต๊ทผ 18.3%๊น์ง ์ฌ๋ผ์ฐ๋ค. ์ด ์ญ์ ์ญ์ฌ๋ ์ ๋งํด๋ ๊ทธ ์ ๋ฐ์ ๋จธ๋ฌผ๋ ๋ค.
์ค๋์ ์ฒญ๋ ์ธ๋๊ฐ ๊ธฐ์ฑ์ธ๋์ ํฌ๊ฒ ๋ค๋ฅธ ์ ์ ๊ทธ๋ค์ ๊ฒฝ์ ํ๋ ๊ด๋ ์ด๋ค. 2000๋ ๋ ์ดํ ์ ์ ์ฌ์ฑ๋ค์ ๊ฒฝ์ ํ๋ ์ฐธ์ฌ๋ ๋น์ฝ์ ์ผ๋ก ์์นํ๋ค. <๊ทธ๋ฆผ 2>์ ์์ฝ๋ ๋ฐ์ ๊ฐ์ด, ๋ง25์ธ~29์ธ ์ฌ์ฑ๋ค์ ๊ณ ์ฉ์จ์ 2000๋ 53.7%์์ 2020๋ 68.6%๋ก ์์นํ๋ค. ๊ฐ์ ๊ธฐ๊ฐ ๋์ผ ์ฐ๋ น๋ ๋จ์ฑ๋ค์ ๊ณ ์ฉ์จ์ 78.3%์์ 66.5%๋ก ํฌ๊ฒ ํ๋ฝํ์๋ค. ์ฌ์ฑ ๊ณ ์ฉ์จ 15%์ ์์น์ ๋จ์ฑ ๊ณ ์ฉ์จ 12% ํ๋ฝ๊ณผ ํฌ๊ฒ ๋๋น๋๋ค. ๋ฌด์๋ณด๋ค ํด๋น ์ฐ๋ น๋ ์ฌ์ฑ์ ๊ณ ์ฉ์จ์ด 2017๋ ์ดํ ๋จ์ฑ์ ์์ง๋ฅด๊ธฐ ์์ํ๋ค๋ ์ฌ์ค์ ์ด์ ๊ป ๋๋ฆฌ ์๋ ค์ง์ง ์์ ์ฌ์ค์ด๋ค. ๊ณผ๊ฑฐ ๊ฐ๋ถ์ฅ์ ํ์์ ‘๋ฐ๊นฅ์๋ฐ’์ด ์๊ณ๋ฅผ ์ฑ ์์ง๊ณ ‘์์ฃผ์ธ’์ด ์ด๋ฆผ์ ๋๋งก๋ ์๋๋ฅผ ์๊ฐํ๋ฉด ๊ฒฉ์ธ์ง๊ฐ์ ๋๋ผ๊ฒ ํ๋ค. ๊ฐ๋ถ์ฅ์ ๋ฅผ ๊ทผ๊ฐ์ผ๋ก ํ ์ ํต์ ์ธ ๊ฒฐํผ์ ๋๊ฐ ํ์ฌ์ ์ ์ ์ธ๋์ ์ด์ธ๋ฆฌ์ง ์๋ ๊ฒ์ ์ด์ฐ๋ณด๋ฉด ๋น์ฐํ ๊ฒฐ๋ก ์ด๋ค.
๋นํผ ์ธ๊ตฌ์ ์ฆ๊ฐ๋ ์ฌ์ค ๋๋ถ๋ถ์ ์ฐ์ ๊ตญ๊ฐ์์ ์ผ๋ฐํ๋ ํ์์ด๋ค. ๊ฐ์กฑ ๊ฐ ๊ฒฐํฉ์ด๋ผ๋ ์ ํต์ ํผ์ธ๊ด์ ๋ํ ๊ฑฐ๋ถ, ๋จํธ ํน์ ์๋ด๋ก์์ ์ญํ ๊ฐ์์ ๋ํ ๊ฑฐ๋ถ, ์ผ์ ํตํ ์์์คํ ์๊ตฌ ์ฆ๋ ๋ฐ ์์ ๋ก์ด ์ฌ๊ฐ์ ๋ํ ์ ํธ ๋ฑ์ด ์์๋ธ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฌผ์ด๋ค. ๊ทธ๋ ๋ค๊ณ ์ด๋ค์ด ๋จ๋ ๊ฐ์ ๊ณต๋์ํ๊น์ง ๊ฑฐ๋ถํ๋ ๊ฒ์ ์๋๋ค. ์ผ๋ก๋ก OECD ์ฃผ์๊ตญ์์๋ ๋นํผ ๋ ์ ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ ์์ ‘๋นํผ ๊ฐ์ ’ ์ญ์ ๊ธ๊ฒฉํ ์ฆ๊ฐํด ์๋ค. ๋นํผ ์ํ์ ์ถ์ฐ์ด ์ ์ฒด ์ถ์ฐ์ 40%๋ฅผ ๋์ด์ ์ง ์ค๋๋ค. ํ๋์ค, ์ค์จ๋ด ๋ฑ ๊ณผ๋ฐ์ ๋๋ ๊ตญ๊ฐ๋ ๋ฑ์ฅํ๋ค. ํผ์ธ ๋ด ์ถ์ฐ์ด ์ฌ๋ผ์ง ์๋ฆฌ๋ฅผ ๋นํผ ์ถ์ฐ์ด ๊ทธ๋๋ก ๋ฉ๊พผ ์ ์ด๋ค.
์ฐ๋ฆฌ ์ฌํ ์ญ์ ๋นํผ ์ธ๊ตฌ์ ์ฆ๊ฐ์ธ๋ ์ง์๋ ์ ๋ง์ด๋ค. ๊ฐ๋ถ์ฅ์ ๊ฐ์ ๋ฌธํ ํ์์๋ ๋์ฑ ๊ทธ๋ฌํ๋ค. ์ฐจ์ด๊ฐ ์๋ค๋ฉด, ์ฐ๋ฆฌ ์ฌํ์ ๋นํผ ์ธ๊ตฌ๋ ๊ฐํ ์ถ์ฐ์ ๊ฟ๊พธ์ง ๋ชปํ๋ค๋ ์ ์ด๋ค. ํผ์ธ์ ํ์ง ์๊ณ ์ถ์ฐ๋ง ํ๊ฒ ๋ค๋ ํ๋๋ ๋ฌด์ฑ ์๊ณผ ์ด๊ธฐ์ฃผ์๋ก ๋์ธ์ด ์ฐํ๋ค. ๋ฐฉ์ก์ธ ์ฌ์ ๋ฆฌ์จ์ ๋นํผ ์ถ์ฐ์ด ๊ฐ์ ธ์จ ์ต๊ทผ์ ๋ ผ๋์ ์ฐ๋ฆฌ ์ฌํ์ ํ์ฃผ์๋ฅผ ์ฌ์คํ ๋ณด์ฌ์ค๋ค. ๋นํผ์๋ค์ ์๋ฐ์ ์ถ์ฐ๊น์ง ์งํํ ๋งํผ ์๊ธ์ ์ฐ๋ฆฌ ์ฌํ๊ฐ ์ฌ์ ๋ก์ด๊ฐ? ์คํ๋ ค ๋นํผ์๋ค๋ ์ฉ๊ธฐ์๊ฒ ‘๊ฐ์ ’์ ๊พธ๋ฆด ์ ์๋๋ก ํผ์ธ ์ธ์ ๋์์ ์ธ ์ ๋์ ์ฅ์น๋ฅผ ์ด์ ๋ผ๋ ๋ฌผ์ํด ๋ณด๋๊ฒ ๋น๋ฉดํ ๊ณผ์ ๊ฐ ์๋๊น? ํผ์ธ๊ณผ ๋นํผ ๊ฐ์ ์ด๋ถ๋ฒ ์ญ์ ๊ฒฝ๊ณํ ๋์์ด๋ค. ์๊ตฌ์ ๊ฒฝ์ฐ, ๋ง์ ๋นํผ ๊ฐ์ ์ด ์๋ก์ ์ ๋ขฐ๋ฅผ ์์๊ฐ ๋ค ํผ์ธ ๊ฐ์ ์ผ๋ก ‘์งํ’ํ ๊ฒฝ์ฐ๋ฅผ ํํ ๋ณผ ์ ์๋ค.
๋ค์์ผ๋ก ๋ฏธ๋์ ๋ํ ์ฒญ๋ ์ธต์ ๋ถ์ ์ฌ๋ฆฌ์ ๋ํด ๋ ๊น์ ์ฑ์ฐฐ๊ณผ ๊ณ ๋ฏผ์ด ์ ์คํ๋ค. 4์ฐจ ์ฐ์ ํ๋ช ์ด๋ผ๋ ๊ฑฐ๋ํ ํ๋๋ ์ฒญ๋ ์ธต์ ๋ฏธ๋์ ์ง์ ์๊ฐ๋ฅผ ๋ชฐ๊ณ ์๋ค. ๋ถ์์ ํ ๊ณ ์ฉํํ๊ฐ ์์ฐ๋๊ณ ์๊ณ , ํ์ฌ์ ์ผ์๋ฆฌ ์ญ์ ์ธ์ ์๋ํ๋ก ๋์ฒด๋ ์ง ๋ชจ๋ฅผ ์ด๋ช ์ด๋ค. ์ต๊ทผ์ ์ฝ๋ก๋ ์ฌํ์ ์ทจ์ ๋์ ์ด๋ค์ ๋ถ์๊ฐ์ ๊ธฐ๋ฆ์ ๋ถ์๋ค. ๋๋ค์ ์ฒญ๋ ๋ค์๊ฒ 10๋ ๋ค, 20๋ ๋ค์ ์ง์ ์ ์์ ์ฑ์ ๋ํ ์์ ์ด ์๋ ๊ฒ์ด๋ค.
๋ฏธ๋์ ๋ํ ๋ถ์์ ์ถ์ฐ๋ฅ ์ ํ๋ก ์ง๊ฒฐ๋๋ค. ์ฒญ๋ ์ธ๋์ ๋ ธ๋์์ฅ๊ณผ ์ทจ์ ํ๊ฒฝ์ ๋์ธ์ํ ์ฑ, ๊ณผ์ฐ ์ด๋ค์ ‘์ถ์ฐํ ์ฉ๊ธฐ’๋ฅผ ๋ถ๋์ธ ์ ์์๊น? ๊ฒ๋ค๊ฐ ์ง๋ํด๋ ์ง๊ฐ ํญ๋ฑ์ด๋ผ๋ ๋ ํ๋์ ๋ถ์์ด ์ฒญ๋ ์ธต์ ์์ตํ์ง ์์๋. ์ฒญ๋ ์ธต์ ๋ฏธ๋์ ๋ํ ๊ทผ์ฌ์ ๋ ๋ณด๋ค ์ ๊ตํ ์ฌํ์์ ๋ง๊ณผ ๋ณต์ง์ฒด์ ๋ฅผ ๊ณ ๋ฏผํด ๋ณด์์ผ ํ์ง ์์๊น?
์ฌํด๋ ๋ฐฑ์ ์ ์ ์ข ๊ณผ ํจ๊ป ๊ทธ๊ฐ ์ผ์ด๋ถ์ ์ฌํ์ ๊ฒฝ์ ๊ฐ ๋ค์ ๊นจ์ด๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์๋ช ์ด ์ฌ๋ผ์ง ์๋ฆฌ์ ์๋ก์ด ์๋ช ๋ค์ ์ผ๊ตฌ์ด ๊ฐ ๋๋ค. ๋ค์ ํ์ด๋๋ค๋ ๋ง์์ผ๋ก ์จ ์ฌํ๊ฐ ์๊ฐํ์ง ์๋๋ค๋ฉด, ์๋ง๋ ํ๋ฏผ์กฑ์ ์ฅ๊ธฐ์ ์๋ฉธ์ ๊ธธ๋ก ๋ค์ด์ค ๋ฏํ๋ค. ๊ณ ์ ๊ด๋ ์ ๊ณผ๊ฐํ ๋ฒ๋ฆฌ๊ณ , ๋ณด๋ค ๊ทผ๋ณธ์ ๋์ฑ ์ ๋ํ ๊ฒฐ๋จ๊ณผ ์ฉ๊ธฐ, ์งํ๋ฅผ ๋ชจ์๊ฐ ๋๋ค.
์ฐ๋ฆฌ์ฌํ์ ์ ์ถ์ฐ ์๊ธฐ๋ ์ ์ ์ธต์ ๊ฒฝ์ ํ๋ ๋ณํ๊ฐ ์ ํต์ ๊ฐ๋ถ์ฅ์ ์ง์์ ์ถฉ๋ํ๋ฉฐ ๋ฐ์ํ๊ณ ์๋ค.
๋นํผ์ธ๊ตฌ ์ฆ๊ฐ์ ๋์ฒํ์๋ฉด, ๋ณด๋ค ๊ทผ๋ณธ์ ์ธ ๋ฌธ์ ์ธ์๊ณผ ๋์์ฑ ๋ง๋ จ์ด ์์ฒญ๋๋ค.
์ฒญ๋ ์ธ๋์ ๋ฏธ๋ ๋ถ์์ ์ ์ฌ์ธ ์ ๊ทน์ ๋ ธ๋์ ์ฑ ๊ณผ ์ฌํ์์ ๋ง ๊ตฌ์ถ ์ญ์ ์๊ธํ ๊ณผ์ ์ด๋ค.
ํฉ๊ณ์ถ์ฐ์จ์ด 0.9๋ช ์๋ ๋ฏธ์น์ง ๋ชปํ๋ฉฐ, ์ฐ๋ฆฌ๋๋ผ๋ ์ธ๋ฅ ์ญ์ฌ์ ๊ทธ ์ ๋ก๋ฅผ ์ฐพ๊ธฐ ํ๋ ์ด์ ์ถ์ฐ๊ตญ์ผ๋ก ์๋ฆฌ๋งค๊นํ์๋ค. ์จ ๋๋ผ๊ฐ ์ญ์๋ ์งธ ์ถ์ฐ์จ ํ๋ณต์ ๋ถ๋ฅด์ง์ด ์์ผ๋, ๊ทธ ํํฅ ์ถ์ธ๋ ๋ฉ์ถ ๊ธธ์ด ์์ด ๋ณด์ธ๋ค.
์ต๊ทผ ‘์ 4์ฐจ ์ ์ถ์ฐ๊ณ ๋ น์ฌํ ๊ธฐ๋ณธ๊ณํ’์ด ๋ฐํ๋์๋ค. ์ฃผ๊ฑฐ๋น์ฉ ๋ณด์กฐ, ์์์๋น ์ง๊ธ, ๋๋ด์ฒด์ ๊ฐํ, ๋ํ๋ฑ๋ก๊ธ ์ง์, ์ก์ํด์ง ์ฅ๋ ค ๋ฑ์ ๋ค์ํ ์ ์ฑ ์ ๋ง๋ผํ์๋ค. ํ์ง๋ง, ๊ณผ์ฐ ํ์ฌ์ ํํฅ ์ถ์ธ๋ฅผ ๋๋ ค๋์ ์ ์์๊น? ์ง๋ 16๋ ๊ฐ ์ ๋ถ๋ ๋ฌด๋ ค 200์กฐ์ ๊ฐ๋์ ์ ์ถ์ฐ ์์ฐ์ ์์๋ถ์๋ค. ๊ทธ๋ฌ๋, ์ถ์ฐ์จ์ด ๋๋ฆฌ์ด 1.2๋ช ์์ 0.8๋ช ๋๋ก ์ถ๋ฝํ์ง ์์๋.
์ต๊ทผ ๊ตญ์ฑ ์ฐ๊ตฌ๊ธฐ๊ด KDI์์ ์ถ์งํ๋ ์ ์ถ์ฐ ์ข ํฉ์ฐ๊ตฌ์ ์ฐธ์ฌํ ๋ฐ ์๋ค. ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์ ์ ๊ตญ ๋ง35์ธ ์ดํ ๋ฏธํผ๋จ๋ ๋ฅผ ๋์์ผ๋ก ‘ํฅํ ์ถ์ฐ ์ํฅ์ด ์๋๊ฐ’๋ฅผ ์กฐ์ฌํด ๋ณด์๋ค. ๋ฏธํผ ์ฌ์ฑ์ ๋ถ์ ์ ์๋ต์ 62.5%์ ๋ฌํ์ฌ ์ฐ๊ตฌ์ง์ ๋น๊ด์ ์ ๋ง์ ํ์ฉ ๋ฐ์ด๋์๋ค. ๋์ฑ ์ด๋ฆฌ๋ฅ์ ํ๊ฒ ๋ง๋ ๊ฒ์ ๋ฏธํผ ๋จ์ฑ์ ๋ถ์ ์ ์๋ต์ด๋ค. ์ฌ์ฑ๊ณผ๋ ๋ค๋ฅด๋ฆฌ๋ผ ๊ธฐ๋ํ์์ผ๋, ์ด๋ค ์ญ์ ๋ถ์ ์ ์๋ต์ด ์ ๋ฐ(52.4%)์ ์ด๋ฅด๋ ๋ค. ์ด๋ฐ ํํ๋ ์ฌ์ค ๋ํ๊ฐ์์ ํํ ๋ชฉ๊ฒฉ๋๋ค. ๋จ๋ ๋ฅผ ๋ถ๋ฌธํ๊ณ ๋ฏธ๋์ ์ถ์ฐ์ ์ ๊ทน์ ์ธ ํ์์ ๋ง๋๊ธฐ๊ฐ ์ฝ์ง ์๋ค. ์๋ฌด๋๋ ์ง๊ธ์ ์ฒญ๋ ๋ค์๊ฒ๋ ‘๋ฌด์๋ ’๊ฐ ๋์ธ์ธ ๋ฏํ๋ค.
์์ฆ์ ์ฒญ๋ ๋ค์ด ์ถ์ฐ์ ์๊ทน์ ์ด๊ฒ ๋ ์ด์ ๋ ๋ฌด์์ผ๊น? ์ฐ๊ตฌ์ง๋ค์ ์ฃผ๊ฑฐ๋น์ฉ, ๋ณด์ก๋ฌธ์ , ์ฌ๊ต์ก๋น, ์ผ·๊ฐ์ ์๋ฆฝ ๋ฑ์ ๊ธฐ๋ํ์์ผ๋, ์ด ์ญ์ ๋ณด๊ธฐ์ข๊ฒ ์์์ ๋น๋๊ฐ๋ค. ‘์ถ์ฐ ๊ณํ์ด ์๋ ์ด์ ๊ฐ ๋ฌด์์ธ๊ฐ’๋ฅผ ๋ฌป๋ ์ง๋ฌธ์ ๋จ์ฑ์ 42.0%์ ์ฌ์ฑ์ 52.8%๊ฐ ‘๊ฒฐํผํ ์๊ฐ์ด ์์ ์๊ธฐ ๋๋ฌธ์’๋ผ๊ณ ๋ตํ ๊ฒ์ด๋ค. ์ฐ์ ๊ฒฐํผ์ ์ ์์ผ๋, ์ถ์ฐ์ ๊ณ ๋ ค ๋์์กฐ์ฐจ ์๋ ์ ์ด๋ค. ๋ค์์ผ๋ก ๋์ ์๋ต์ ‘(๊ฒฐํผ์ ํ ๊ณํ์ด์ง๋ง) ๋ฏธ๋๊ฐ ๋ถ์์ ํ๊ธฐ ๋๋ฌธ์’์๋ค. ๋ฏธํผ ๋จ์ฑ์ 39.5%, ์ฌ์ฑ์ 25.6%๊ฐ ์ด์ ๊ฐ์ด ๋ตํ๋ค. ์์ ์ ๋ฏธ๋๋ ๋ถ์ํ๋ฐ, ์์๊น์ง ์ฑ๊ธธ ์๋๊ฐ ๋์ง ์๋๋ค๋ ๊ฒ์ด๋ค. ๋นํผ ์ ํ๊ณผ ๋ฏธ๋ ๋ถ์์ด ์ฒญ๋ ์ธต ์ถ์ฐ ํฌ๊ธฐ์ ์ฝ 80%๋ฅผ ์ค๋ช ํ๋ค๋ ์ ์ ๋ฐํ์ผ๋, ์ด์ ๋ํด ์ด๋ ํ ์ ๋ถ ๋์ฑ ์ด ํ์ํ ์ง์ ๋ํด์๋ ๋๋ด ๋ต์ ๋ด์ง ๋ชปํ์๋ค.
๊ธฐ์ฑ์ธ๋๊ฐ ํ์ฌ ์ฒญ๋ ์ธต์ ์ ์ถ์ฐ ์์ธ์ ์ ๋๋ก ํํค์น์ง ๋ชปํ๋ ๋ฐ๋ ์ธ์์ ํ๊ณ๊ฐ ํฐ ๋ชซ์ ์ฐจ์งํ๋ค. ์ธ๋ฅํ์๋ค์ ๊ณ ๋์ธ์ ์ํ์ ์ฐ๊ตฌํ๋๋ฐ ์์ด ํ๋์ ์์น์ด ์๋ค. “๊ณ ๋์ธ์ ๋ฉธ์ข ํ๋ค”๋ผ๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ค๋์ ์ค๋ฆฌ์์, ๊ฒฝ์ ๊ด๋ , ๋๋์ฌ ๋ฑ์ ๊ฐ์ง๊ณ ๊ณ ๋์ธ์ ์ํ์์ ์ดํดํ๊ณ ์ ํ๋ฉด, ํ๋ฐ์น๋ ๋์๊ฐ ์ ์๋ค๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ฐจ๋ฆฌ๋ฆฌ ๋ฉธ์ข ๋ ์ธ์ข ์ด๋ผ ์ฌ๊ธฐ๊ณ ์์ ํ ์๋ก์ด ์๊ฐ์์ ๋ฐ๋ผ๋ณด์์ผ ๊ทธ๋๋ง ๊ทธ ์ค์ฒด์ ์กฐ๊ธ์ด๋๋ง ๋ค๊ฐ์ค ์ ์๋ค๋ ๊ฒ๋ค.
์ค๋๋ ํ๊ตญ์ ์ฒญ๋ ๋ค์ ๊ธฐ์ฑ์ธ๋์๋ ์์ ํ ๋ค๋ฅธ ์ง๋จ์ด๋ค. ๊ธฐ์กด์ ์์๊ณผ ์ ๋, ๊ด์ต์ ์ฃ๋๋ฅผ ๋ค์ด๋๋ค๋ฉด ‘๊ทธ๋ค’์ด ์ ‘์ฐ๋ฆฌ’์ ๋ค๋ฅธ ์ถ์ ์ฌ๋๊ฐ์ ๋ํด ๋๋ฌด์ง ์ดํดํ ์ ์๋ค. ๋ฌผ๋ก ์ด์ ์ถ์ฐ ์๊ธฐ ์ญ์ ๊ทธ ์ค๋ง๋ฆฌ์กฐ์ฐจ ๋ถ์ก์ ์ ์์ ๊ฒ๋ค. <๊ทธ๋ฆผ 1>์ 30๋ ๋ฏธํผ์จ ์ถ์ด๋ ์ด๋ฌํ ์ํฉ์ ์ ๋๋ผํ๊ฒ ๋ณด์ฌ์ค๋ค. 1980๋ ๋ 30๋ ๋จ์ฑ์ ๋ฏธํผ์จ์ ๋จ 5% ์ํ์ด์๋ค. 30๋ ์ด ์ง๋ 2015๋ ์๋ ๋ฏธํผ์จ์ด ๋ฌด๋ ค 44.2%์ ๋ค๋ค๋๋ค. 30๋ ์ฌ์ฑ์ ๊ฒฝ์ฐ๋ ๋ฏธํผ์จ์ด 28.1%์ ์ด๋ฅด๋ ๋ค. ํนํ ์ด๋ฌํ ๋ณํ์ ์ถ์ธ๋ 2000๋ ๋์ ๋ค์ด์๋ฉฐ ๊ธ๊ฒฉํด ์ง๊ณ ์๋ค. ํนํ ์ฌ์ฑ๋ค์ ๋ฏธํผ์จ ์์น ์๋๋ ์ด์ง๋ฌ์ธ ์ง๊ฒฝ์ด๋ค. ํ์ฌ์ ์ฑ์ฅ์ธ๋ฅผ ๊ฑฐ๋ญํ๋ค๋ฉด 30๋ ๋ฏธํผ์จ์ด ์ด๋๊น์ง ์๊ตฌ์น ์ง ๊ฐ๋ ํ๊ธฐ ์ด๋ ต๋ค. ๋๊ตฌ๋ ์์ฆ์ ๊ฒฐํผ์ด ๊ณง์ฅ ์ถ์ฐ์ผ๋ก ์ฐ๊ฒฐ๋๋ ๊ฒ๋ ์๋๋ค. ์ผ๋ก๋ก ๊ฒฐํผ 5๋ ์ฐจ ๋ถ๋ถ์ ๋ฌด์๋ ๋น์ค์ด ์ต๊ทผ 18.3%๊น์ง ์ฌ๋ผ์ฐ๋ค. ์ด ์ญ์ ์ญ์ฌ๋ ์ ๋งํด๋ ๊ทธ ์ ๋ฐ์ ๋จธ๋ฌผ๋ ๋ค.
์ค๋์ ์ฒญ๋ ์ธ๋๊ฐ ๊ธฐ์ฑ์ธ๋์ ํฌ๊ฒ ๋ค๋ฅธ ์ ์ ๊ทธ๋ค์ ๊ฒฝ์ ํ๋ ๊ด๋ ์ด๋ค. 2000๋ ๋ ์ดํ ์ ์ ์ฌ์ฑ๋ค์ ๊ฒฝ์ ํ๋ ์ฐธ์ฌ๋ ๋น์ฝ์ ์ผ๋ก ์์นํ๋ค. <๊ทธ๋ฆผ 2>์ ์์ฝ๋ ๋ฐ์ ๊ฐ์ด, ๋ง25์ธ~29์ธ ์ฌ์ฑ๋ค์ ๊ณ ์ฉ์จ์ 2000๋ 53.7%์์ 2020๋ 68.6%๋ก ์์นํ๋ค. ๊ฐ์ ๊ธฐ๊ฐ ๋์ผ ์ฐ๋ น๋ ๋จ์ฑ๋ค์ ๊ณ ์ฉ์จ์ 78.3%์์ 66.5%๋ก ํฌ๊ฒ ํ๋ฝํ์๋ค. ์ฌ์ฑ ๊ณ ์ฉ์จ 15%์ ์์น์ ๋จ์ฑ ๊ณ ์ฉ์จ 12% ํ๋ฝ๊ณผ ํฌ๊ฒ ๋๋น๋๋ค. ๋ฌด์๋ณด๋ค ํด๋น ์ฐ๋ น๋ ์ฌ์ฑ์ ๊ณ ์ฉ์จ์ด 2017๋ ์ดํ ๋จ์ฑ์ ์์ง๋ฅด๊ธฐ ์์ํ๋ค๋ ์ฌ์ค์ ์ด์ ๊ป ๋๋ฆฌ ์๋ ค์ง์ง ์์ ์ฌ์ค์ด๋ค. ๊ณผ๊ฑฐ ๊ฐ๋ถ์ฅ์ ํ์์ ‘๋ฐ๊นฅ์๋ฐ’์ด ์๊ณ๋ฅผ ์ฑ ์์ง๊ณ ‘์์ฃผ์ธ’์ด ์ด๋ฆผ์ ๋๋งก๋ ์๋๋ฅผ ์๊ฐํ๋ฉด ๊ฒฉ์ธ์ง๊ฐ์ ๋๋ผ๊ฒ ํ๋ค. ๊ฐ๋ถ์ฅ์ ๋ฅผ ๊ทผ๊ฐ์ผ๋ก ํ ์ ํต์ ์ธ ๊ฒฐํผ์ ๋๊ฐ ํ์ฌ์ ์ ์ ์ธ๋์ ์ด์ธ๋ฆฌ์ง ์๋ ๊ฒ์ ์ด์ฐ๋ณด๋ฉด ๋น์ฐํ ๊ฒฐ๋ก ์ด๋ค.
๋นํผ ์ธ๊ตฌ์ ์ฆ๊ฐ๋ ์ฌ์ค ๋๋ถ๋ถ์ ์ฐ์ ๊ตญ๊ฐ์์ ์ผ๋ฐํ๋ ํ์์ด๋ค. ๊ฐ์กฑ ๊ฐ ๊ฒฐํฉ์ด๋ผ๋ ์ ํต์ ํผ์ธ๊ด์ ๋ํ ๊ฑฐ๋ถ, ๋จํธ ํน์ ์๋ด๋ก์์ ์ญํ ๊ฐ์์ ๋ํ ๊ฑฐ๋ถ, ์ผ์ ํตํ ์์์คํ ์๊ตฌ ์ฆ๋ ๋ฐ ์์ ๋ก์ด ์ฌ๊ฐ์ ๋ํ ์ ํธ ๋ฑ์ด ์์๋ธ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฌผ์ด๋ค. ๊ทธ๋ ๋ค๊ณ ์ด๋ค์ด ๋จ๋ ๊ฐ์ ๊ณต๋์ํ๊น์ง ๊ฑฐ๋ถํ๋ ๊ฒ์ ์๋๋ค. ์ผ๋ก๋ก OECD ์ฃผ์๊ตญ์์๋ ๋นํผ ๋ ์ ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ ์์ ‘๋นํผ ๊ฐ์ ’ ์ญ์ ๊ธ๊ฒฉํ ์ฆ๊ฐํด ์๋ค. ๋นํผ ์ํ์ ์ถ์ฐ์ด ์ ์ฒด ์ถ์ฐ์ 40%๋ฅผ ๋์ด์ ์ง ์ค๋๋ค. ํ๋์ค, ์ค์จ๋ด ๋ฑ ๊ณผ๋ฐ์ ๋๋ ๊ตญ๊ฐ๋ ๋ฑ์ฅํ๋ค. ํผ์ธ ๋ด ์ถ์ฐ์ด ์ฌ๋ผ์ง ์๋ฆฌ๋ฅผ ๋นํผ ์ถ์ฐ์ด ๊ทธ๋๋ก ๋ฉ๊พผ ์ ์ด๋ค.
์ฐ๋ฆฌ ์ฌํ ์ญ์ ๋นํผ ์ธ๊ตฌ์ ์ฆ๊ฐ์ธ๋ ์ง์๋ ์ ๋ง์ด๋ค. ๊ฐ๋ถ์ฅ์ ๊ฐ์ ๋ฌธํ ํ์์๋ ๋์ฑ ๊ทธ๋ฌํ๋ค. ์ฐจ์ด๊ฐ ์๋ค๋ฉด, ์ฐ๋ฆฌ ์ฌํ์ ๋นํผ ์ธ๊ตฌ๋ ๊ฐํ ์ถ์ฐ์ ๊ฟ๊พธ์ง ๋ชปํ๋ค๋ ์ ์ด๋ค. ํผ์ธ์ ํ์ง ์๊ณ ์ถ์ฐ๋ง ํ๊ฒ ๋ค๋ ํ๋๋ ๋ฌด์ฑ ์๊ณผ ์ด๊ธฐ์ฃผ์๋ก ๋์ธ์ด ์ฐํ๋ค. ๋ฐฉ์ก์ธ ์ฌ์ ๋ฆฌ์จ์ ๋นํผ ์ถ์ฐ์ด ๊ฐ์ ธ์จ ์ต๊ทผ์ ๋ ผ๋์ ์ฐ๋ฆฌ ์ฌํ์ ํ์ฃผ์๋ฅผ ์ฌ์คํ ๋ณด์ฌ์ค๋ค. ๋นํผ์๋ค์ ์๋ฐ์ ์ถ์ฐ๊น์ง ์งํํ ๋งํผ ์๊ธ์ ์ฐ๋ฆฌ ์ฌํ๊ฐ ์ฌ์ ๋ก์ด๊ฐ? ์คํ๋ ค ๋นํผ์๋ค๋ ์ฉ๊ธฐ์๊ฒ ‘๊ฐ์ ’์ ๊พธ๋ฆด ์ ์๋๋ก ํผ์ธ ์ธ์ ๋์์ ์ธ ์ ๋์ ์ฅ์น๋ฅผ ์ด์ ๋ผ๋ ๋ฌผ์ํด ๋ณด๋๊ฒ ๋น๋ฉดํ ๊ณผ์ ๊ฐ ์๋๊น? ํผ์ธ๊ณผ ๋นํผ ๊ฐ์ ์ด๋ถ๋ฒ ์ญ์ ๊ฒฝ๊ณํ ๋์์ด๋ค. ์๊ตฌ์ ๊ฒฝ์ฐ, ๋ง์ ๋นํผ ๊ฐ์ ์ด ์๋ก์ ์ ๋ขฐ๋ฅผ ์์๊ฐ ๋ค ํผ์ธ ๊ฐ์ ์ผ๋ก ‘์งํ’ํ ๊ฒฝ์ฐ๋ฅผ ํํ ๋ณผ ์ ์๋ค.
๋ค์์ผ๋ก ๋ฏธ๋์ ๋ํ ์ฒญ๋ ์ธต์ ๋ถ์ ์ฌ๋ฆฌ์ ๋ํด ๋ ๊น์ ์ฑ์ฐฐ๊ณผ ๊ณ ๋ฏผ์ด ์ ์คํ๋ค. 4์ฐจ ์ฐ์ ํ๋ช ์ด๋ผ๋ ๊ฑฐ๋ํ ํ๋๋ ์ฒญ๋ ์ธต์ ๋ฏธ๋์ ์ง์ ์๊ฐ๋ฅผ ๋ชฐ๊ณ ์๋ค. ๋ถ์์ ํ ๊ณ ์ฉํํ๊ฐ ์์ฐ๋๊ณ ์๊ณ , ํ์ฌ์ ์ผ์๋ฆฌ ์ญ์ ์ธ์ ์๋ํ๋ก ๋์ฒด๋ ์ง ๋ชจ๋ฅผ ์ด๋ช ์ด๋ค. ์ต๊ทผ์ ์ฝ๋ก๋ ์ฌํ์ ์ทจ์ ๋์ ์ด๋ค์ ๋ถ์๊ฐ์ ๊ธฐ๋ฆ์ ๋ถ์๋ค. ๋๋ค์ ์ฒญ๋ ๋ค์๊ฒ 10๋ ๋ค, 20๋ ๋ค์ ์ง์ ์ ์์ ์ฑ์ ๋ํ ์์ ์ด ์๋ ๊ฒ์ด๋ค.
๋ฏธ๋์ ๋ํ ๋ถ์์ ์ถ์ฐ๋ฅ ์ ํ๋ก ์ง๊ฒฐ๋๋ค. ์ฒญ๋ ์ธ๋์ ๋ ธ๋์์ฅ๊ณผ ์ทจ์ ํ๊ฒฝ์ ๋์ธ์ํ ์ฑ, ๊ณผ์ฐ ์ด๋ค์ ‘์ถ์ฐํ ์ฉ๊ธฐ’๋ฅผ ๋ถ๋์ธ ์ ์์๊น? ๊ฒ๋ค๊ฐ ์ง๋ํด๋ ์ง๊ฐ ํญ๋ฑ์ด๋ผ๋ ๋ ํ๋์ ๋ถ์์ด ์ฒญ๋ ์ธต์ ์์ตํ์ง ์์๋. ์ฒญ๋ ์ธต์ ๋ฏธ๋์ ๋ํ ๊ทผ์ฌ์ ๋ ๋ณด๋ค ์ ๊ตํ ์ฌํ์์ ๋ง๊ณผ ๋ณต์ง์ฒด์ ๋ฅผ ๊ณ ๋ฏผํด ๋ณด์์ผ ํ์ง ์์๊น?
์ฌํด๋ ๋ฐฑ์ ์ ์ ์ข ๊ณผ ํจ๊ป ๊ทธ๊ฐ ์ผ์ด๋ถ์ ์ฌํ์ ๊ฒฝ์ ๊ฐ ๋ค์ ๊นจ์ด๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์๋ช ์ด ์ฌ๋ผ์ง ์๋ฆฌ์ ์๋ก์ด ์๋ช ๋ค์ ์ผ๊ตฌ์ด ๊ฐ ๋๋ค. ๋ค์ ํ์ด๋๋ค๋ ๋ง์์ผ๋ก ์จ ์ฌํ๊ฐ ์๊ฐํ์ง ์๋๋ค๋ฉด, ์๋ง๋ ํ๋ฏผ์กฑ์ ์ฅ๊ธฐ์ ์๋ฉธ์ ๊ธธ๋ก ๋ค์ด์ค ๋ฏํ๋ค. ๊ณ ์ ๊ด๋ ์ ๊ณผ๊ฐํ ๋ฒ๋ฆฌ๊ณ , ๋ณด๋ค ๊ทผ๋ณธ์ ๋์ฑ ์ ๋ํ ๊ฒฐ๋จ๊ณผ ์ฉ๊ธฐ, ์งํ๋ฅผ ๋ชจ์๊ฐ ๋๋ค.
